TL;DR Udźwig katalogowy to wartość laboratoryjna, mierzona na czystej płycie stalowej S235JR o grubości co najmniej 10 mm, przy 20°C i sile odrywającej prostopadłej do powierzchni. Na pionowej ściance działa siła ścinania, która odpowiada realnie 15–25% wartości osiowej, więc dobór opiera się na udźwigu bocznym, a nie katalogowym. Minimalny zapas bezpieczeństwa wynosi 3:1, a przy transporcie i wielokrotnym montażu zaleca się 3–5:1. Liczbę magnesów wyznacza wzór: (waga grafiki × zapas) ÷ realny udźwig jednego magnesu w danych warunkach. System magnes–magnes eliminuje szczelinę i problem cienkiej blachy, dlatego sprawdza się przy ściankach modular magnetic i pop-up. Dla wnętrz targowych w temperaturze 20–30°C wystarcza klasa N (80°C).
Magnesy do mocowania grafik na ściankach targowych – od czego zacząć dobór
Dobór magnesów do mocowania grafik na ściankach targowych zaczyna się od danych, nie od produktu. Najczęstszym źródłem błędów jest traktowanie udźwigu katalogowego jako wartości projektowej. Tymczasem udźwig katalogowy to wynik pomiaru laboratoryjnego, wykonywanego na czystej, gładkiej płycie stalowej S235JR o grubości co najmniej 10 mm, w temperaturze 20°C, przy sile odrywającej prostopadłej do powierzchni. Każde odejście od tych warunków pomiaru obniża realną siłę trzymania.
Pojedyncza liczba bez warunków pomiaru nie jest informacją techniczną. Magnes o udźwigu 34 kg na stanowisku pracy z malowaną blachą o grubości 4 mm utrzyma realnie kilkukrotnie mniej. Dlatego przed wyborem modelu należy zebrać cztery dane wejściowe:
- waga grafiki (kg) oraz jej rozkład na powierzchni,
- materiał i grubość podłoża, do którego magnes ma przylgnąć,
- orientacja mocowania (ściana pionowa, sufit, podłoga),
- częstotliwość wymiany grafiki i sposób transportu ekspozytora.
Na co uważać: nie projektuj konstrukcji na wartości katalogowej. Wartość katalogowa opisuje maksimum laboratoryjne, a nie warunki panujące na stoisku targowym.
Krok 1 – Policz wagę grafiki i dobierz materiał
Obciążenie zależy od materiału podłoża graficznego. Poniższa tabela zestawia typowe warianty stosowane w ekspozytorach POS i na ściankach targowych.
| Materiał grafiki | Grubość | Waga na m² | Uwagi eksploatacyjne |
|---|---|---|---|
| Dibond (aluminium + rdzeń) | 3 mm | ok. 3,8 kg/m² | zakres pracy −50…+80°C, stabilny termicznie |
| PVC spienione | 10 mm | ok. 5 kg/m² | mięknie i faluje przy nagrzaniu |
| HIPS | cienki arkusz | najlżejszy z wymienionych | wyłącznie do wnętrz |
Dla panelu o wymiarach 100 × 200 cm (2 m²) dibond 3 mm waży około 7,6 kg, a PVC spienione 10 mm około 10 kg. Ta różnica przekłada się bezpośrednio na liczbę punktów mocowania. Dibond zachowuje wymiary w szerokim zakresie temperatur, natomiast aluminium pracuje termicznie, co przy dużych panelach oznacza konieczność uwzględnienia luzu montażowego.
Krok 2 – Określ kierunek siły i realny udźwig
Na pionowej ściance magnes pracuje na ścinanie, a nie na odrywanie. Siła ścinania odpowiada 15–30% siły oderwania, a w praktyce ekspozycyjnej przyjmuje się 20–30% wartości katalogowej. Do tego dochodzi derating wynikający z geometrii układu.
| Grubość blachy | Szczelina | Realny udźwig względem katalogu |
|---|---|---|
| ≥10 mm | 0 mm | 100% (warunki pomiaru) |
| 4 mm | 0,2 mm | 45–55% |
| 4 mm, malowana | 0,2 mm | ok. 10–14% (po korekcie ścinania) |
| 1 mm | 0 mm | ok. 50% |
| 0,5 mm | 0 mm | ok. 25% |
Czynniki obniżające udźwig:
- szczelina powietrzna (1 mm to spadek 30–50%, 5 mm to 80–90%),
- grubość blachy poniżej promienia magnesu,
- gatunek stali (stal niskowęglowa 100%, wysokowęglowa ok. 90%, niskostopowa ok. 75%, żeliwo ok. 50%, stal nierdzewna 304/316 praktycznie niemagnetyczna),
- powłoka lakiernicza (farba 0,1 mm potrafi obniżyć siłę nawet o połowę),
- temperatura pracy.
Krok 3 – Wybierz typ magnesu i klasę
Technologia magnesu determinuje osiągalny udźwig przy danej masie i koszcie.
| Typ | Udźwig względny | Koszt | Zastosowanie w POS |
|---|---|---|---|
| Neodym NdFeB | najwyższy (7–12× ferryt) | wyższy | dibond, PVC, ciężkie panele |
| Ferryt | niski | niski | lekkie grafiki, wnętrza |
| Taśma ferrytowa | ok. 40 g/cm² | najniższy | papier, karton |
Klasy siły neodymu mieszczą się w zakresie N35–N52. Klasa N42 jest najczęściej stosowanym kompromisem między mocą a kosztem. Klasy temperaturowe określają maksymalną temperaturę pracy: N 80°C, M 100°C, H 120°C, SH 150°C, UH 180°C, EH 200°C, AH 230°C. Dla wnętrz targowych, gdzie panuje 20–30°C, klasa N jest w pełni wystarczająca. Powłoka NiCuNi stanowi standard antykorozyjny, epoksyd zwiększa odporność na wilgoć i UV, a gumowanie chroni lakierowane powierzchnie ekspozytora – więcej o doborze klasy i powłoki znajdziesz w osobnym przewodniku.
Krok 4 – Dobierz system mocowania
Mechanizm mocowania musi pasować do konstrukcji ekspozytora i sposobu wymiany grafiki.
| System | Zastosowanie | Wymiana grafiki |
|---|---|---|
| Magnes–blacha | ścianki z blachą stalową | średnia |
| Magnes–magnes | ścianki modular magnetic, pop-up | szybka |
| Uchwyt z gwintem M4–M10 | ciężkie panele, ramy, kasetony | wolna |
| Uchwyt z hakiem | zawieszanie reklam POS | szybka |
| Uchwyt kanałowy | kieszenie na grafiki | szybka |
| Uchwyt w gumie | powierzchnie lakierowane | średnia |
System magnes–magnes eliminuje szczelinę powietrzną i problem cienkiej blachy, dlatego jest preferowany przy ściankach modular magnetic i konstrukcjach pop-up. Uchwyty z gwintem wewnętrznym M4–M10, dostępne w ofercie DHIT z udźwigiem od 5 do 162 kg, sprawdzają się przy budowie stoisk wystawienniczych i ekspozytorów sklepowych, gdzie grafika jest mocowana na stałe do ramy lub kasetonu – zobacz chwytaki magnetyczne pod śrubę. Uchwyty z hakiem służą do zawieszania reklam w systemach POS.
Krok 5 – Policz liczbę magnesów i ustaw zapas bezpieczeństwa
Liczbę punktów mocowania wyznacza wzór:
liczba magnesów = (waga grafiki × zapas bezpieczeństwa) ÷ realny udźwig jednego magnesu
Zapas wynosi co najmniej 2× dla obciążeń statycznych i 3–5× dla obciążeń dynamicznych, czyli przy wibracjach, transporcie i wielokrotnym montażu – szczegółowe przykłady znajdziesz w poradniku doboru uchwytów. Dla panelu dibond 100 × 200 cm (7,6 kg) na pionowej, malowanej ściance, gdzie realny udźwig jednego magnesu wynosi 3 kg, przy zapasie 3× otrzymujemy: (7,6 × 3) ÷ 3 ≈ 8 magnesów.
Ściąga rozmieszczenia: magnesy w narożnikach oraz w środkach krawędzi, z dodatkowym punktem w centrum przy panelach powyżej 1,5 m². Równomierny rozkład zapobiega odkształceniom grafiki i lokalnemu przeciążeniu pojedynczego punktu.
Punkty kontrolne i typowe błędy
Checklista kontrolna przed montażem:
- czy podłoże jest stalowe i magnetyczne,
- czy znasz grubość blachy,
- czy uwzględniłeś szczelinę (farba, powłoka, dystans),
- czy określiłeś kierunek siły (odrywanie czy ścinanie),
- czy przyjąłeś zapas bezpieczeństwa,
- czy rozkład magnesów pokrywa narożniki i krawędzie.
Najczęstsze błędy i sposoby naprawy:
- Magnes na cienkiej blasze pop-up. Objaw: grafika odrywa się przy dotknięciu. Naprawa: przejście na system magnes–magnes lub zwiększenie liczby punktów.
- Grafika na pionowej ścianie bez korekty ścinania. Objaw: panel zsuwa się w dół. Naprawa: przeliczenie udźwigu na wartość boczną (15–25% katalogu).
- Pominięcie farby jako szczeliny. Objaw: magnes trzyma znacznie słabiej niż wynika z katalogu. Naprawa: uwzględnienie powłoki lakierniczej w deratingu.
- Brak zapasu przy transporcie. Objaw: grafika spada po kilku montażach. Naprawa: podniesienie zapasu do 3–5×.
Co dalej – warianty i kiedy wybrać inną ścieżkę
Drzewko decyzji dla typowych scenariuszy:
- Częsta wymiana grafiki → system magnes–magnes.
- Ciężki dibond na ramie → uchwyt z gwintem M4–M10.
- Ekspozycja zewnętrzna lub nagrzewana reflektorami → klasa H/SH z powłoką epoksydową lub gumowaniem.
Przy nietypowych konstrukcjach warto skorzystać z konsultacji technicznej i kalkulatorów udźwigu, które pozwalają przeliczyć siłę dla konkretnej grubości blachy i szczeliny. DHIT udostępnia pomiary własne z podanymi warunkami, co pozwala zweryfikować dobór przed montażem.
Zasady BHP: magnesy neodymowe mogą uszkodzić implanty i rozruszniki serca, przyciągnąć elektronikę oraz spowodować przytrzaśnięcie palców. Bezwzględnie nie wolno podwieszać obciążeń nad ludźmi ani traktować mocowania magnetycznego jako zamiennika zabezpieczenia mechanicznego.
Najczęściej zadawane pytania
Ile kg utrzyma magnes neodymowy? Wartość katalogowa dotyczy pomiaru na czystej płycie S235JR o grubości co najmniej 10 mm, przy 20°C i sile osiowej. Na pionowej ściance realny udźwig to 15–25% tej wartości, a przy malowanej blasze 4 mm spada do około 10–14% katalogu.
Czy magnes utrzyma dibond? Tak, pod warunkiem przeliczenia obciążenia. Dibond 3 mm waży około 3,8 kg/m², więc panel 100 × 200 cm to około 7,6 kg. Liczbę magnesów wyznacza wzór z zapasem 3–5×.
Jaki magnes do grafiki na ścianie? Do lekkich grafik papierowych wystarczy taśma ferrytowa. Do dibondu i PVC konieczny jest neodym, najczęściej klasy N42, z powłoką NiCuNi lub epoksydową – pomocny będzie poradnik doboru magnesu.
Magnes–blacha czy magnes–magnes? Magnes–blacha sprawdza się przy stałych ściankach stalowych. Magnes–magnes eliminuje szczelinę i problem cienkiej blachy, dlatego jest lepszy przy częstej wymianie grafiki i konstrukcjach pop-up – porównanie znajdziesz w kategorii uchwytów magnetycznych.
Jaki zapas bezpieczeństwa przyjąć? Minimum 2× dla obciążeń statycznych i 3–5× dla dynamicznych, czyli przy transporcie, wibracjach i wielokrotnym montażu.