Treść przygotowana przez zespół techniczny DHIT sp. z o.o. – polskiego producenta separatorów magnetycznych i dostawcy magnesów neodymowych, działającego od 2005 roku. Podane parametry pochodzą z kart katalogowych produktów dostępnych w sklepie DHIT.

Dobór techniczny i doradztwo: +48 22 499 98 98 · bok@dhit.pl · separatory magnetyczne · oferta B2B

Separator nadtaśmowy w recyklingu – jak dobrać urządzenie do linii sortowniczej

TL;DR Dobór zaczyna się od najtrudniejszego elementu żelaznego i realnej odległości roboczej, a nie od szerokości taśmy. Do poprawnego doboru potrzebujesz 8 parametrów wejściowych: szerokości taśmy, prędkości, grubości warstwy, granulacji, rodzaju i kształtu żelaza, realnej odległości roboczej, pozycji montażu oraz sposobu czyszczenia. Grubość warstwy (burden depth) decyduje o klasie magnesu, bo pole słabnie z odległością szybciej niż liniowo. Belka magnetyczna DHIT to rozwiązanie nad taśmę bez elementów ruchomych i zasilania, z czyszczeniem ręcznym. Dobór weryfikuj pull testem i certyfikatem zmierzonych parametrów dla konkretnego egzemplarza. Granice: brak certyfikatów ATEX i HACCP oraz brak gwarancji skuteczności bez testu na próbce materiału.

Separator nadtaśmowy w recyklingu – definicja i miejsce w linii sortowniczej

Separator nadtaśmowy (overband, magnes zawieszony) to urządzenie z magnesem trwałym lub elektromagnesem umieszczone nad taśmą przenośnika, które wyciąga ferromagnetyki z warstwy materiału. W linii sortowniczej pełni dwie funkcje: chroni kruszarki i rozdrabniacze przed nieżelaznym złomem stalowym oraz odzyskuje złom żelazny. Typowe miejsce montażu to odcinek po rozdrobnieniu i przed separatorami nieżelowymi (wiroprądowymi, optycznymi).

Dobór opiera się na ośmiu parametrach wejściowych:

  1. szerokość taśmy,
  2. prędkość taśmy (m/s),
  3. grubość warstwy materiału (mm),
  4. granulacja (10–300 mm),
  5. rodzaj i kształt żelaza,
  6. realna odległość robocza,
  7. pozycja montażu,
  8. sposób czyszczenia.

Rozróżnienie konstrukcyjne jest kluczowe: belka magnetyczna to magnes trwały bez zasilania i bez elementów ruchomych, natomiast overband z taśmą to układ z własnym przenośnikiem, który automatycznie wynosi wychwycone elementy poza strumień materiału. Separator bębnowy działa inaczej: magnes znajduje się wewnątrz bębna na końcu przenośnika, a nie nad taśmą.

8 parametrów doboru separatora nad taśmę

Parametr Dlaczego ważny Skąd wziąć dane
Szerokość taśmy Określa minimalną długość belki, by objąć cały przekrój Dokumentacja przenośnika
Prędkość taśmy (m/s) Wpływa na czas kontaktu elementu z polem Sterownik napędu, pomiar
Grubość warstwy (mm) Decyduje o wymaganej klasie magnesu Pomiar na taśmie w punkcie montażu
Granulacja (10–300 mm) Drobne frakcje wymagają silniejszego pola Analiza sitowa surowca
Rodzaj i kształt żelaza Elementy płaskie i długie przyciągają się inaczej niż kuliste Obserwacja strumienia
Realna odległość robocza Odległość od czoła magnesu do najtrudniejszego elementu Pomiar geometryczny
Pozycja montażu Poprzeczna lub wzdłużna zmienia wymaganą siłę Projekt linii
Sposób czyszczenia Ręczny lub automatyczny wpływa na przestoje Analiza zanieczyszczenia

Nie oceniaj separatora po wartości Gauss na powierzchni magnesu. Liczy się indukcja w miejscu zalegania elementu, a nie na czole belki. Wartość podana bez punktu pomiaru nie ma wartości porównawczej.

Grubość warstwy i odległość robocza – parametry decydujące

Pole magnetyczne słabnie z odległością szybciej niż liniowo. Im głębiej zalega element, tym silniejsze pole jest potrzebne, by go wychwycić. Przy głębokich warstwach (do 1 m wg danych rynkowych) rozwiązania permanentne musiałyby być bardzo duże i ciężkie, dlatego w takich aplikacjach stosuje się elektromagnesy.

Realną odległość roboczą mierzy się od czoła magnesu do najtrudniejszego elementu, a nie do taśmy. Przykład krok po kroku:

  1. Grubość warstwy materiału: 150 mm.
  2. Wysokość zawieszenia belki nad taśmą: 200 mm.
  3. Realna odległość robocza: 150 mm + 200 mm = 350 mm.
  4. Przy 350 mm potrzebna jest belka o wysokiej gęstości strumienia i odpowiedniej długości, obejmującej cały przekrój taśmy.

Jeśli realna odległość robocza przekracza zasięg pola belki permanentnej, belka przestaje wystarczać i konieczna jest zmiana geometrii montażu (obniżenie zawieszenia) albo inne rozwiązanie.

Jak dobrać belkę magnetyczną do szerokości taśmy

Belka musi objąć cały przekrój taśmy, aby żaden element nie przeszedł poza strefą oddziaływania pola. DHIT produkuje belki magnetyczne BM w 10 modelach o długości od 320 mm do 950 mm, o przekroju 180×70 mm i mocowaniu 4×M8 (model BM 700: 8×M10). Waga i cena netto rosną wraz z długością.

Model Wymiary (mm) Mocowanie Waga (g) Cena netto (zł)
BM 320 320×180×70 4×M8 20 550 3 455,40
BM 380 380×180×70 4×M8 24 400 3 402,50
BM 450 450×180×70 4×M8 28 900 3 849,50
BM 510 510×180×70 4×M8 32 750 4 270,90
BM 550 550×180×70 4×M8 35 320 4 640,80
BM 650 650×180×70 4×M8 41 750 6 184,90
BM 700 700×180×75 8×M10 35 000 6 300,00
BM 750 750×180×70 4×M8 48 150 6 621,90
BM 850 850×180×70 4×M8 54 590 6 984,50
BM 950 950×180×70 4×M8 61 000 7 363,00

Belki DHIT wykonane są ze stali 304/316L, pracują standardowo do 80 °C, a w wersjach H/SH/UH do 120 °C na zamówienie. Belka nie ingeruje w drogę materiału i nie zwęża przekroju taśmy, co ma znaczenie przy dużych wydajnościach linii. DHIT wykonuje belki na wymiar pod szerokość taśmociąga w kilka dni roboczych, bez czekania na import.

BM 510x180x70 – belka magnetyczna nad taśmę
BM 510x180x70 [4x M8] – belka magnetyczna

Separator płytowy do zawieszenia nad taśmą sortowniczą, obudowa ze stali 304, mocowanie 4×M8, czyszczenie ręczne.

5 253,21 zł  •  Zobacz produkt →

Pozycja montażu: poprzecznie czy wzdłużnie

Układ wzdłużny (inline) daje zwykle lepszy wynik separacji, ponieważ materiał jest rozluźniony w swobodnym strumieniu. Układ poprzeczny wymaga większej siły magnetycznej, ale zajmuje mniej miejsca nad przenośnikiem. Montaż na regulowanej wysokości umożliwia korektę po rozruchu linii.

Kryterium Montaż poprzeczny Montaż wzdłużny
Wynik separacji Wymaga większej siły magnetycznej Zwykle lepszy, materiał rozluźniony
Miejsce nad taśmą Mniejsze zapotrzebowanie Większe zapotrzebowanie
Typowe zastosowanie Ograniczona przestrzeń montażowa Priorytet skuteczności odzysku
Regulacja wysokości Zalecana Zalecana

Konkurencja podaje w tym miejscu ogólne stwierdzenie o "larger magnetic force" bez wartości liczbowych. Kryteria jakościowe są tu bardziej użyteczne niż nieporównywalne deklaracje.

BM 650x180x70 – belka magnetyczna nad taśmę
BM 650x180x70 [4x M8] – belka magnetyczna

Belka nadtaśmowa obejmująca szerszy przekrój przenośnika, stal 304, waga 41 750 g, certyfikat zmierzonych parametrów.

7 607,43 zł  •  Zobacz produkt →

Magnes trwały czy elektromagnes – kryteria wyboru

Typ Zasięg pola Temperatura pracy Masa Zasilanie Koszt eksploatacji
DHIT – belka NdFeB (magnes trwały) Zależny od modelu i geometrii do 80 °C (wersje H/SH/UH do 120 °C) Umiarkowana Brak Brak kosztu energii cewki
Ferryt (magnes trwały) Głębsze pole Zależna od klasy Wyższa Brak Brak kosztu energii cewki
Elektromagnes Silniejsze pole na dystans Wymaga chłodzenia Wysoka Wymagane Energia cewki i chłodzenie

Cel separacji decyduje o wyborze. Ochrona maszyn (kruszarki, rozdrabniacze) przed drobnymi elementami zwykle wymaga elektromagnesu. Odzysk złomu żelaznego realizuje się magnesami trwałymi. DHIT produkuje separatory z magnesami trwałymi NdFeB; elektromagnesów nie ma w ofercie.

Neodym (NdFeB) charakteryzuje się wyższą gęstością strumienia i mniejszą masą niż ferryt, przy wyższej cenie. Ferryt daje głębsze pole, jest tańszy, ale cięższy.

Czyszczenie: ręczne czy automatyczne

Kryterium Czyszczenie ręczne Czyszczenie automatyczne
Ilość żelaza w strumieniu Sporadyczna Duża
Koszt przestoju Niski Wysoki
Dopuszczalne zatrzymanie linii Tak Nie
Złożoność konstrukcji Niska Wysoka

Separator przepełniony jest gorszy niż jego brak. Warstwa opiłków ekranuje pole i urządzenie przestaje wychwytywać kolejne elementy. Częstotliwość czyszczenia ustala się doświadczalnie po pierwszym miesiącu pracy. Belki DHIT są czyszczone ręcznie, ponieważ nie mają elementów ruchomych ani zasilania.

Weryfikacja doboru: pull test i certyfikat parametrów

Pull test to metoda porównawcza oceny siły oddziaływania magnesu na wzorcowy element. Dla kulki 6 mm wartości referencyjne wynoszą: ferryt 1,25 kg, NdFeB 2 kg, high-strength 3,75 kg. Kroki weryfikacji:

  1. Wykonaj pull test na wzorcowym elemencie przed zakupem.
  2. Zażądaj certyfikatu zmierzonych parametrów dla konkretnego egzemplarza.
  3. Sprawdź, w jakim punkcie i w jakiej odległości wykonano pomiar indukcji.
  4. Wykonuj pomiar gaussomierzem co 6–12 miesięcy w trakcie eksploatacji.
  5. Dla drobnych frakcji (poniżej 0,5 mm) i stali nierdzewnej po obróbce stosuj próg powyżej 10 000 Gs, np. pręt Ø32 N52.

Nie porównuj deklarowanego Gaussa bez znajomości punktu pomiaru. Ta sama wartość zmierzona na powierzchni i w odległości 100 mm oznacza zupełnie inne możliwości separacji.

Temperatura i warunki pracy w recyklingu

Klasa Maksymalna temperatura pracy Dostępność
Standardowy NdFeB do 80 °C Standard
Wersje H/SH/UH do 120 °C Na zamówienie
SmCo 250–350 °C Poza ofertą standardową

Temperaturę surowca mierz w miejscu montażu, a nie w hali. Powyżej granicy temperatury magnes trwale traci część indukcji, co obniża skuteczność separacji. Pytanie kontrolne przed doborem: jaka jest temperatura surowca w punkcie montażu?

ATEX i CE – kiedy certyfikacja jest wymagana

W strefach zagrożonych wybuchem pyłu obowiązuje dyrektywa ATEX 2014/34/EU (obowiązuje od 20 kwietnia 2016) oraz dyrektywa stanowiskowa 1999/92/EC. Strefy pyłowe Zone 21 i Zone 22 wymagają urządzeń z odpowiednią certyfikacją. Oznakowanie CE można nanieść dopiero po przeprowadzeniu procedury oceny zgodności; certyfikaty woluntaryjne nie są uznanym dowodem zgodności.

Na co zwrócić uwagę przy zakupie w strefie pyłowej Sprawdź, czy urządzenie ma certyfikat ATEX zgodny z dyrektywą 2014/34/EU, czy określono strefę (Zone 21/22) i klasę temperaturową, oraz czy producent dostarcza deklarację zgodności UE. Certyfikat woluntaryjny nie zastępuje procedury oceny zgodności.

DHIT nie wystawia atestów HACCP ani certyfikatów ATEX. Wystawia natomiast certyfikat pomiaru parametrów magnetycznych dla konkretnego egzemplarza.

Checklista przed zapytaniem ofertowym

Przygotuj pięć danych przed kontaktem z producentem:

  1. Szerokość taśmy i informacja, czy belka ma objąć cały przekrój.
  2. Grubość warstwy materiału i prędkość taśmy (m/s).
  3. Rodzaj i granulacja zanieczyszczeń (śruby i drut powyżej 1 mm, opiłki poniżej 0,5 mm, stal nierdzewna po obróbce).
  4. Temperatura surowca w punkcie montażu (do 80 °C czy powyżej).
  5. Obecność punktu zrzutu lub zsypu, gdzie skuteczniejszy byłby wkład prętowy lub ruszt.

DHIT oferuje bezpłatne doradztwo inżynierskie i dobór na podstawie próbki materiału. Produkcja odbywa się w Polsce (Ożarów Mazowiecki), co pozwala na szybką realizację zamówień.

BM 950x180x70 – belka magnetyczna nad taśmę
BM 950x180x70 [4x M8] – belka magnetyczna

Najdłuższa belka z serii BM do szerokich taśm sortowniczych, stal kwasoodporna, produkcja własna na wymiar.

9 056,49 zł  •  Zobacz produkt →

Podsumowanie

  • Dobór separatora nadtaśmowego w recyklingu opiera się na ośmiu parametrach, z których grubość warstwy i realna odległość robocza rozstrzygają o klasie magnesu.
  • Belka magnetyczna DHIT to rozwiązanie nad taśmę bez elementów ruchomych i zasilania, z czyszczeniem ręcznym, dostępne w 10 modelach 320–950 mm i na wymiar.
  • Weryfikacja opiera się na pull teście i certyfikacie zmierzonych parametrów dla konkretnego egzemplarza.
  • Granice doboru: brak certyfikatów ATEX i HACCP oraz brak gwarancji skuteczności bez testu na próbce materiału.
  • Kolejny krok: skontaktuj się z DHIT, aby dobrać belkę magnetyczną pod konkretną linię sortowniczą.

FAQ

Czym różni się separator nadtaśmowy od bębnowego? Separator nadtaśmowy działa nad taśmą przenośnika i wyciąga ferromagnetyki z warstwy materiału. Separator bębnowy ma magnes wewnątrz bębna na końcu przenośnika i działa na materiale spadającym ze taśmy.

Jaki magnes do recyklingu – neodymowy czy ferrytowy? Neodym (NdFeB) daje wyższą gęstość strumienia przy mniejszej masie, ferryt głębsze pole przy niższej cenie i większej masie. Wybór zależy od grubości warstwy i realnej odległości roboczej.

Czy separator nadtaśmowy wymaga ATEX? Tak, jeśli pracuje w strefie zagrożonej wybuchem pyłu (Zone 21/22). Wymagany jest wtedy certyfikat zgodny z dyrektywą 2014/34/EU. DHIT nie wystawia certyfikatów ATEX.

Jaką wysokość zawieszenia wybrać? Wysokość zawieszenia zależy od grubości warstwy i zasięgu pola belki. Realna odległość robocza to suma grubości warstwy i wysokości zawieszenia, mierzona od czoła magnesu do najtrudniejszego elementu. Zaleca się montaż na regulowanej wysokości.

Źródła